शेअर बाजार म्हणजे काय? शेअर मार्केट बद्दल मराठी माहिती |Share Market Information in Marathi

शेअर बाजार म्हणजे काय ते तुम्हाला माहिती आहे का? आपण बर्याचदा याबद्दल लोकांना बोलताना पाहिले असेल. आणि बर्याचदा आपण या संबंधित बर्याच पोस्ट इंटरनेटवर पाहिल्या असतील, परंतु आपणास माहित आहे का की यातील बरेच पोस्ट्स आपल्याला या गोष्टीबद्दल योग्य माहिती देत नाहीत,आणि अर्ध्या अपूर्ण माहितीमुळे मात्र आपण गोंधळून जातो.

शेअर बाजार हा कोणत्याही विकसित देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा प्रमुख भाग असतो. देशातील उद्योग व्यवसायांना चालवण्यासाठी लागणारा पैसा जमवण्यासाठी कंपन्या शेअर बाजारात येतात. आजच्या या पोस्ट मध्ये आपण जाणणार आहोत शेअर मार्केट म्हणजे काय आहे शेअर मार्केटची मराठी माहिती(share market basics in marathi) व जाणूया कि कश्या पद्धतीने तुम्हीपण शेअर बाजारात गुंतवणूक करू शकाल.

शेअर मार्केट म्हणजे काय? (What is share market/ share market marathi mahiti)

बर्याच लोकांना Share Market मध्ये गुंतवणूक करायची असते परंतु Share Market विषयी योग्य माहिती नसल्यामुळे ते एकतर Share Market मध्ये Invest करणे टाळतात आणि शेअरमध्ये पैसे गुंतवत नाहीत किंवा शेअर मार्केटमध्ये गुंतवणूक करून त्यांचे पैसे गमावतात. स्टॉक मार्केट किंवा शेअर बाजाराला बरीच नावे आहेत. “Share ” हा इंग्रजी भाषेचा शब्द आहे. याचा सर्वात सोपा आणि साधा अर्थ म्हणजे “भाग”. आणि स्टॉक मार्केट जे आहे, ते याच “भाग” म्हणजेच “Share ” च्या तत्त्वावर कार्य करते.

शेअर चा अर्थ असतो “भाग”, शेअर बाजार किंवा share market मध्ये शेअर विकत घेणे म्हणजे कोणत्याही कंपनीचा भाग विकत घेणे होय. यात गुंतवणूकदार काही पैसे कंपनीला देतो त्याबदल्यात कंपनी त्याला हिस्सेदारी देते. जर कोण्या एका कंपनीचे 100 शेअर्स आहेत आणि तुम्ही त्यातील 1 शेअर विकत घेतला तर कंपनीत तुमची 1% हिस्सेदारी होऊन जाते आणि जर कंपनीला भविष्यात फायदा झाला तर कंपनीच्या शेअर्सचे भाव वाढतात व जर त्या काळात तुम्ही शेअर विकले तर तुम्हाला ही नफा मिळेल.

शेअर मार्केट च्या मदतीने सामान्य मनुष्य सुद्धा मोठ-मोठ्या कंपन्यांमध्ये हिस्सेदारी मिळवू शकतो. परंतु share market एक अशी जागा जिथे बरेच लोग पैसे कमवतात तर बरेच लोक आपले पैसे गमावून पण टाकतात. शेअर मार्केटमध्ये जोखीम खूप असते, म्हणून जे लोक जोखीम घ्यायला तयार असतील त्यांनीच शेअर मार्केटमध्ये गुंतवणूक करायला हवी.

जर तुम्ही जोखीम घ्यायला तयार नसाल तर आपण म्युचल फंड मध्ये पैसे इन्व्हेस्ट करू शकता. म्युचल फंड मध्ये शेअर बाजार पेक्षा जोखीम कमी असते आणि गुंतवणूक करणे देखील सोपे असते.

Share Market मध्ये डायरेक्ट Customer to company(ग्राहक ते कंपनी) व्यवहार होत नाही. जर तुम्हाला शेअर विकत घ्यायचे असेल तर त्यासाठी सर्वात आधी एक ‘शेअर ब्रोकर’(शेअरची खरेदी विक्री करणारा दलाल) आवश्यक आहे. शेअर दलाल हा त्याचे कमिशन काढून कोणत्याही व्यक्ती किंवा कंपनीचे शेअर खरेदी-विक्रीचे काम करतो. शेअर बाजारात ब्रोकर स्टॉक एक्सचेंज चे सदस्य असतात आणि यामुळे फक्त तेच स्टॉक खरेदी-विक्री करू शकतात. 

पण आताच्या ऑनलाईन जगात तुम्ही देखील घरी बसल्या आपल्या मोबाईल च्या सहाय्याने Stocks विकत घेऊ शकतात. यासाठी तुम्ही वेगवेगळ्या मोबाईल ऍप्लिकेशन्स आणि वेबसाइट्स चा वापर करू शकतात. खूप सारे मोबाईल ॲप्लिकेशन सुरुवातीला कोणताही ब्रोकरेज चार्ज न घेता. Share market मध्ये invest करण्याची सुविधा देतात. 

आपणास शेअर मार्केटमध्ये आपले पैसे गुंतवायचे असल्यास आपण Discount Broker “Zerodha” ” वर आपले खाते तयार करू शकता. यामध्ये तुम्ही Demat Account खूप लवकर आणि सहजपणे उघडू शकता आणि त्यामध्ये शेअरही खरेदी करू शकता.

अकाउंट ओपन करण्यासाठी खालील लिंक वरती क्लिक करा…

शेअरमार्केट बद्दल महत्त्वाची माहिती (share market some important knowledge in marathi)

BSE (Bombay Stock Exchange) हा भारतातील सर्वात मोठा स्टॉक एक्सचेंज मानला जातो. 1875 मध्ये भारताची पहिली स्टॉक एक्सचेंज म्हणून त्याची स्थापना झाली. भारताचा दुसरा स्टॉक एक्सचेंज म्हणजे NSE (National stock exchange of India). 1992 मध्ये याची स्थापना केली गेली.

चला तर मग जाणून घेऊया हे स्टॉक मार्केट काय आहे-Share Market Information in Marathi ? आणि ते कसे कार्य करते. तर आमची पोस्ट आज शेअर बाजाराशी संबंधित सर्व माहिती देण्याचा प्रयत्न करेल, जेणेकरून आपला अधिक तोटा होणार नाही आणि शेअर बाजाराबद्दल चांगली माहिती देखील मिळेल. चला तर मग प्रारंभ करूया आणि Share Market Information in Marathi बद्दल संपूर्ण माहिती मिळवूया.

जसे कि आपल्याला माहित आहे शेअर बाजाराला किंवा Stock Market या वेगवेगळ्या नावाने ओळखले जाते आणि हे मी आधीच सांगितले आहे की Share चा अर्थ थेट “भाग ” असतो तो शेअर बाजाराच्या कंपनीत असलेल्या आपल्या भागाला आपण Share म्हणू शकतो.
उदाहरणार्थ, समजा एखाद्या कंपनीने एक लाख शेअर्स जारी केले आहेत. आता जर एखाद्या व्यक्तीने त्या कंपनीतील काही Share विकत घेत असेल तर तो त्या शेअर्सचा मालक बनतो. उदाहरणार्थ, एखाद्या कंपनीचे 1 लाख पैकी 40,000 शेअर्स खरेदी केल्यास त्या कंपनीत त्याचा हिस्सा 40% असेल. आणि तो 40% वाटा त्याच्या मालकीचा असेल.

Stocks कोणत्याही कंपनीतील व्यक्तीचा हिस्सा दाखवतात. आणि जेव्हा जेव्हा त्या व्यक्तीस पाहिजे असेल तेव्हा, तो आपले शेअर्स इतरांना विकू शकतो किंवा दुसर्या व्यक्तीचे शेअर्स खरेदी करू शकतो.

कंपन्यांच्या share चे किंवा Stock चे मूल्य बीएसई मध्ये नोंदविले जाते. कंपनीच्या नफाानुसार सर्व कंपन्यांच्या Share चे मूल्य कमी होते किंवा वाढत जाते. संपूर्ण बाजारावर नियंत्रण ठेवण्याचे काम भारतीय सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड (SEBI) करते. जेव्हा SEBI एखाद्या कंपनीला परवानगी देते तेव्हाच ती कंपनी आपली Initial public offering जाहीर करू शकते. कोणतीही कंपनी सेबीच्या परवानगीशिवाय IPO देऊ शकत नाही.

Share Market मध्ये कंपनी केव्हा दिसते ?

share Market म्हणजेच Stock Market मध्ये सूचीबद्ध होण्यासाठी किंवा दृश्यमान होण्यासाठी, कंपनीला Exchange कडून लेखी अनेक करार करावे लागतात, त्या कराराअंतर्गत कंपनीला वेळोवेळी आपल्या क्रियांची माहिती बाजाराला द्यावी लागते, अशा या माहितीमध्ये गुंतवणूकदारांच्या हितावर परिणाम करणाऱ्या माहिती सुद्धा समाविष्ठ असतात.

कंपनीचे मूल्यांकन कंपनीने दिलेल्या माहितीच्या आधारे केले जाते आणि या मूल्यांकनाच्या आधारावर मागणी कमी वा जास्त झाल्यास त्या कंपनीच्या Share ची किंमतीची चढउतार होते. जर कोणतीही कंपनी लिस्टिंग कराराच्या नियमांचे पालन करीत नाही आणि नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल दोषी आढळल्यास सेबीकडून त्यास एक्सचेंजमधून काढून टाकण्यासाठी कारवाई केली जाते.

या व्यतिरिक्त स्टॉक मार्केटमध्ये दिसण्यासाठी कंपनीला बर्याच गोष्टी पार कराव्या लागतात. जसे की मागील 3 वर्षातील कंपनीचे संपूर्ण रेकॉर्ड, कंपनीचा 2 कोटींपेक्षा जास्त बाजारामध्ये वाटा असायला हवा, IPO साठी अर्जदार कंपनीची भांडवल किमान 10 Cr आणि FPO साठी 3 Cr असायला पाहिजे या सर्व गोष्टी व्यतिरिक्त, कंपनी listing केल्यावर बर्याच गोष्टींची काळजी घेतली जाते आणि कडक नियम पाळावे लागतात.

शेअर्सचे किती प्रकार आहेत ?

बरेच प्रकारचे शेअर्स असू शकतात आणि भिन्न लोक त्यांची व्याख्या वेगळ्या प्रकारे करतात. परंतु आम्ही Shares प्रामुख्याने 3 विभागात विभागले आहेत.

  1. Common Shares – याला कोणीही खरेदी करू शकतात आणि आवश्यक असल्यास विक्री करू शकता येते. हि सर्वात सामान्य पद्धतीचे Share असतात.
  2. Bonus Shares – जेव्हा एखादी कंपनी चांगला नफा कमावते आणि त्या कंपनीला त्यातील काही हिस्सा आपल्या भागधारकांना द्यायचा असतो. पण यामध्ये ती share ऐवजी पैसे देत नाही, जर Share दिले तर त्याला Bonus Shares म्हणतात.
  3. Preferred Shares – हि shares कंपनीकडून काही विशिष्ट लोकांसाथीच आणला जातो. जेव्हा एखाद्या कंपनीला पैशांची आवश्यकता असते आणि मार्केटमधून काही पैसे उभे करायचे असतात तेव्हा ते जे शेअर्स जारी करतात ते त्या विशिष्ट लोकांनाच खरेदी करण्याचा प्रथम अधिकार देतात. जसे की एखाद्या कंपनीत काम करणारे कर्मचारी. असे शेअर्स खूप सुरक्षित मानले जातात.

Stocks कसा खरेदी करावा:

Stocks खरेदी करण्यासाठी, प्रथम आपण स्वतः स्टॉक खरेदी करायचा की ब्रोकरची मदत घ्यावी की नाही हे ठरवावे लागेल.

जर आपण ब्रोकरची मदत घेत असाल तर प्रथम आपल्याला आपले खाते उघडावे लागेल, ज्यास Demat Account म्हटले जाते. जे आपण आपल्या ब्रोकरद्वारे उघडू शकता. ब्रोकरमार्फत Stocks खरेदी करण्यात खूप फायदा होतो, एक म्हणजे तुम्हाला चांगले मार्गदर्शन मिळेल आणि दुसरे म्हणजे तुम्हाला शेअर बाजाराची पूर्ण माहिती होईल. तुम्हाला मदत करण्यासाठी आणि स्टॉक बद्दलची माहिती देण्यासाठी ब्रोकर काही fees आकारेल किंवा स्टॉकमधील नफ्याचा हिस्सा घेईल.

भारतात फक्त 2 स्टॉक एक्सचेंज आहेत. NSE आणि दुसरा BSE केवळ यामध्ये ज्या कंपन्या लिस्टेड आहे त्याच कंपन्यांमधील स्टॉक खरेदी किंवा विकल्या जाऊ शकतात.

जेव्हा जेव्हा तुम्ही एखादा Share विकत घेता किंवा विकता तेव्हा त्याचे पैसे तुमच्या डिमॅट खात्यात येतात, तुमचे डिमॅट खाते तुमच्या बँक खात्याशी लिंक केलेले असते. आपण आपल्या Demat Account तून आपल्या बँक खात्यावर पैसे सहज पाठवू शकता.

आपणास शेअर मार्केटमध्ये आपले पैसे गुंतवायचे असल्यास आपण Discount Broker “Zerodha” ” वर आपले खाते तयार करू शकता. यामध्ये तुम्ही Demat Account खूप लवकर आणि सहजपणे उघडू शकता आणि त्यामध्ये शेअरही खरेदी करू शकता.

अकाउंट ओपन करण्यासाठी खालील लिंक वरती क्लिक करा…

शेअर मार्केटमध्ये ट्रेडिंग म्हणजे काय?

स्टॉक मार्केटमध्ये “Trading ” हा शब्द खूप लोकप्रिय आहे आणि मोठ्या प्रमाणात वापरला जातो.मराठीमध्ये या शब्दाचा अर्थ “व्यवसाय” आहे. जेव्हा जेव्हा आपण एखादी वस्तू किंवा सेवा विकत घेऊन काही काळासाठी आपल्याकडे ठेवतो व जेव्हा त्या वस्तूला किव्हा सेवेला चांगला भाव येतो तेव्हा आपण ती विकून नफा मिळवतो या उद्देशाने एखादी वस्तू किंवा सेवा खरेदी करतो. तेव्हा त्याला “Trading ” असे म्हटले जाते .

त्याच प्रकारे जेव्हा एखादी व्यक्ती स्टॉक मार्केटमध्ये एखादा स्टॉक खरेदी करते तेव्हा त्या व्यक्तीचे मुख्य उद्दीष्ट म्हणजे ते स्टॉकच्या किंमतीत वाढ झाल्यानंतर ते स्टॉक विकून नफा कमावणे. हा नफा मिळवण्यासाठी, स्टॉक खरेदी व विक्रीच्या संपूर्ण प्रक्रियेस “Trading ” असे म्हणतात.

Trading चे प्रकार काय आहेत?

तसे, तर बरेच प्रकारचे Trading आहेत . परंतु प्रामुख्याने 3 प्रकारचे trading बरेच लोक पसंत करतात आणि वापरतात.

1) Intra-day Trading: एका दिवसात पूर्ण झालेल्या Trades ना Intra-day Trading म्हणतात. इंट्रा-डे ट्रेडिंगमध्ये, त्याच दिवशी Stocks विकत घेऊन त्याच दिवशी त्याची विक्री केली जाते.

2) Scalper Trading: खरेदी केल्याच्या काही मिनिटांतच विकल्या गेलेल्या Tradesना Scalper Trading म्हणतात. यामध्ये शेअर्स 5 ते 10 मिनिटांत खरेदी करून ताबडतोब विकण्यात येतात. या प्रकारच्या स्टॉकचा जास्त नफा होतो. परंतु त्यात गुंतवणूकीची रक्कम जास्त असेल तरच ती फायदेशीर ठरू शकते. नुकसानीची शक्यताही जास्त आहे.

3) Swing Trading: यामध्ये ट्रेडिंगची प्रक्रिया काही दिवस, आठवडे किंवा महिन्यांत पूर्ण केली जाते. स्टॉक खरेदी केल्यानंतर, गुंतवणूकदार आठवड्यात किंवा महिन्यासारख्या काळासाठी ते आपल्याजवळ ठेवतात. यानंतर, स्टॉक ची किंमत वाढण्याची प्रतीक्षा करतात आणि योग्य किंमत आल्यास ते stocks विकून टाकतात आणि नफा कमवतात.

4) लाँग टर्म ट्रेडिंग (long term trading): शेअर्स विकत घेऊन दीर्घ काळापर्यंत आपल्या जवळ ठेवण्याच्या पद्धतीला long term trading असे म्हणतात. यात गुंतवणूकदार सहा महिन्यांपासून ते दहा वर्ष किंवा त्यापेक्षा जास्त कालावधी शेअर आपल्या जवळ ठेवतो. या कालावधीदरम्यान जर कंपनीच्या व्यवसायात वाढ झाली तर लाँग टर्म ट्रेडिंग मध्ये गुंतवणूकदाराला चांगला नफा होऊन जातो. लॉंग टर्म ट्रेडिंग मध्ये जोखीम अतिशय कमी असते. या मुळे नव्या गुंतवणूकदारांना लॉंग टर्म ट्रेडिंग मध्ये पैसे invest करण्याचा सल्ला दिला जातो.

Stock market ला लोक धोकादायक खेळ मानतात. ज्यामध्ये माणूस फक्त बुडतो परंतु असे मुळीच नाही. ही धारणा पूर्णपणे चुकीची आहे. जर स्टॉक मार्केटमध्ये योग्य पद्धतीने आणि संयम ठेवून गुंतवणूक केली गेली तर ती व्यक्ती यामध्ये बराच नफा कमवू शकते. परंतु त्यामध्ये उडी मारण्यापूर्वी त्या व्यक्तीस त्यासंदर्भात जास्तीत जास्त माहिती मिळविणे फार महत्वाचे असते.लक्षात ठेवा अपूर्ण माहिती हि नेहमीच धोकादायक असते.

पण याचा अर्थ असा नाही की एखाद्याने शेअर बाजारात गुंतवणूक करूच नये किंवा गुंतवणूक करण्यासाठी वेगळी कौशल्य किंवा क्षमता असावी लागते तसे काहीच नाही आहे . कोणीही प्रयत्न करुन शेअर बाजाराबद्दल माहिती जाणून घेऊ शकतो आणि त्यात गुंतवणूक करू शकतो आणि त्यांच्या अनुभवामुळे शेअर बाजारामध्ये गुंतवणूक करून चांगला नफा कमवू शकतो.कोणत्याही क्षेत्रामध्ये उतरण्या अगोदर त्या क्षेत्राबद्दल पूर्ण माहिती करून घेणे महत्वाचे असते.

अशा प्रकारचे मराठी लेख वाचण्यासाठी “मराठी भांडार” च्या फेसबुक पेज ला लाईक व फॉलो करा तसेच “मराठी भांडार” ग्रुप ला पण जॉईन करा .

मित्र आणि कुटुंब सदस्यांसह शेअर करा

प्रशासक

"माहिती भांडार संकेतस्थळ" जगातल्या माहितीचा मराठी भाषेमधील मधील संग्रह आहे. "Mahiti Bhandar Website" is a collection of information from around the world in the Marathi language.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!